Άγιο Φως: Το διπλωματικό θρίλερ, τα μυστικά ραντεβού και το δυσοίωνο σενάριο
Πάσχα στη σκιά του πολέμου. Το σχέδιο για το Άγιο Φως και η «κλειστή» Ιερουσαλήμ. Θα φτάσει φέτος η ελληνική αποστολή στον Πανάγιο Τάφο;
Με τη Μέση Ανατολή σε κατάσταση ολικής ανάφλεξης από τον πόλεμο και τον Πανάγιο Τάφο να μετρά πληγές από το πρόσφατο πλήγμα από ιρανικό βαλλιστικό πύραυλο, ο φετινός εορτασμός του Πάσχα στην Αγία Πόλη εξελίσσεται σε μια εξίσωση για δυνατούς λύτες. Το παρασκήνιο για την άφιξη του Αγίου Φωτός στην Αθήνα συνθέτει ένα σκηνικό πρωτοφανούς αβεβαιότητας μέσα σε σκληρές γεωπολιτικές ισορροπίες και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας. Τα πράγματα για την μεταφορά του Φωτός στην Ελλάδα είναι όλα στον αέρα και μένει να φανεί αν η «χαραμάδα ελπίδας» από τα Ιεροσόλυμα θα καταφέρει να διαπεράσει τις συμπληγάδες του πολέμου και της διπλωματίας.
Το «αθόρυβο» ραντεβού στην Αρχιεπισκοπή
Στην καρδιά της Αθήνας, το πρωί της 26ης Μαρτίου, μια συνάντηση που κρατήθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας ήρθε να επιβεβαιώσει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου, Αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος Δελίογλου, πέρασε το κατώφλι της Αρχιεπισκοπής για να συναντήσει τον κ. Ιερώνυμο. Αν και το περιεχόμενο της συζήτησης δεν ανακοινώθηκε, είναι σαφές ότι στο τραπέζι βρέθηκαν οι τελευταίες δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι εξαιρετικά δύσκολες διαβουλεύσεις με το κράτος του Ισραήλ.
Το κλίμα είναι βαρύ, καθώς για πρώτη φορά είναι πολύ πιθανό να μην καταστεί εφικτή η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα φέτος. Λίγες ώρες πριν το ραντεβού αυτό, ο Flash είχε απευθύνει αίτημα στον Έξαρχο του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα, Αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Δελιόγλου για ένα σχόλιο σχετικά με τις διαπραγματεύσεις του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων με το Ισραήλ, ωστόσο εκείνος δεν ήταν άμεσα διαθέσιμος να απαντήσει, δείγμα ίσως της λεπτότητας των χειρισμών που απαιτούνται.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο μητροπολίτης Κιλκισίου Βαρθολομαίος, ορισμένος εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος για την αποστολή, μιλώντας στον FLASH, παραδέχθηκε ότι όλα είναι ρευστά. «Η Εκκλησία είναι σε διαρκή επαφή με το ΥΠΕΞ και το Πατριαρχείο. Η μεταφορά θα εξαρτηθεί από τις επαφές με τις ισραηλινές αρχές. Δεν είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε δυσκολίες, το είδαμε και στον Covid, αλλά τώρα οι συνθήκες είναι πρωτόγνωρες» δήλωσε ο μητροπολίτης Κιλκισίου Βαρθολομαίος.
Θεσσαλονίκης Φιλόθεος: «Ανάσταση και χωρίς το φως από τα Ιεροσόλυμα»
Την ώρα που η αγωνία κορυφώνεται, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος επέλεξε να παρέμβει με μια δήλωση που «έσπασε» τα καθιερωμένα, αφήνοντας ορθάνοιχτο το παράθυρο της μη έλευσης. Μιλώντας στον Status FM, ο ιεράρχης ξεκαθάρισε ότι η έλευση του Αγίου Φωτός στη χώρα μας δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον εορτασμό της Ανάστασης.
«Η φυσική παρουσία της φλόγας από τα Ιεροσόλυμα αποτελεί μια ξεχωριστή ευλογία, αλλά δεν είναι απολύτως αναγκαία για την τέλεση της αναστάσιμης λειτουργίας», σημείωσε με νόημα. Εξηγώντας τη θεολογική διάσταση, υπενθύμισε ότι η μεταφορά με αεροπλάνο καθιερώθηκε μόλις το 1987. «Οι πιστοί λαμβάνουν το φως από την ακοίμητη καντήλα της Αγίας Τράπεζας, η οποία συμβολίζει το πρόσωπο του Χριστού. Η Ανάσταση θα εορταστεί κανονικά, ακόμα κι αν το Άγιο Φως φτάσει στη χώρα μας σε μεταγενέστερο χρόνο».
Το «παράδοξο» της Ρουμανίας και οι εγγυήσεις του Ισραήλ
Ενώ στην Αθήνα επικρατεί προβληματισμός και προετοιμάζεται η κοινή γνώμη ακόμα και για το ακραίο σενάριο να μην μεταφερθεί στην Ελλάδα φέτος το Άγιο Φως, στο Βουκουρέστι το κλίμα είναι τελείως διαφορετικό. Η Πρεσβεία του Ισραήλ στη Ρουμανία εξέδωσε μια εντυπωσιακά καθησυχαστική ανακοίνωση, διαβεβαιώνοντας ότι το κράτος του Ισραήλ λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη μεταφορά του Αγίου Φωτός στη Ρουμανία.
Ο Πρέσβης Lior Ben Dor, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Basilica, το επίσημο δημοσιογραφικό όργανο του Πατριαρχείου Ρουμανίας, δήλωσε ότι «παρά τις προκλήσεις ασφαλείας από τις επανειλημμένες προσπάθειες του Ιράν να στοχεύσει ιερούς τόπους, οι υλικοτεχνικές προετοιμασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη».
Η «πολεμική ζώνη» της Ιερουσαλήμ
Η πραγματικότητα επί του πεδίου παραμένει εφιαλτική. Η Ιερουσαλήμ θυμίζει «νεκρή ζώνη» μετά την πρόσφατη πτώση ιρανικού πυραύλου δίπλα στη Ροτόντα του Παναγίου Τάφου. Αν και το Ισραήλ διαμήνυσε πως θα σταματήσει τα χτυπήματα κατά της Τεχεράνης πριν το εβραϊκό Πεσάχ (1-9 Απριλίου), το Ορθόδοξο Πάσχα στις 12 Απριλίου βρίσκεται εκτός αυτής της «εκεχειρίας», αφήνοντας το Μεγάλο Σάββατο έκθετο σε πιθανή νέα κλιμάκωση.
Το πρώτο ηχηρό σήμα ήρθε από την Κουστωδία των Αγίων Τόπων (Λατινικό Πατριαρχείο), η οποία ανακοίνωσε Πάσχα «κεκλεισμένων των θυρών» για τους Καθολικούς, απαγορεύοντας την είσοδο πιστών στη Βασιλική για λόγους ασφαλείας. Αυτό το «μπλόκο» θεωρείται προάγγελος για το ορθόδοξο Πάσχα, με τις φήμες για περιορισμό της εισόδου σε μόλις 50 άτομα να προκαλούν την οργισμένη αντίδραση των Εκκλησιών. Οι Προκαθήμενοι, υπό τον Πατριάρχη Θεόφιλο, έχουν ήδη αποστείλει επείγουσα επιστολή στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ζητώντας εξηγήσεις για αυτό που η Αγιοταφική Αδελφότητα θεωρεί προσβολή.
Τα σενάρια για το Μεγάλο Σάββατο
Με τα δεδομένα να αλλάζουν ώρα με την ώρα, στο τραπέζι των συσκέψεων του υπουργείου Εξωτερικών βρίσκονται τρία σενάρια:
Περιορισμένη Αποστολή: Μετάβαση μόνο του Έξαρχου και ενός κυβερνητικού εκπροσώπου (πιθανώς του υφυπουργού Γιάννη Λοβέρδου) με ειδική πτήση «εξπρές» με κυβερνητικό αεροσκάφος.
Εναλλακτικές Διαδρομές: Αν ο εναέριος χώρος του Τελ Αβίβ κλείσει, εξετάζεται η μεταφορά μέσω γειτονικών ασφαλών ζωνών.
Τελετή «Εισόδου»: Παραλαβή του Φωτός στην είσοδο της Παλιάς Πόλης ή απευθείας στο αεροδρόμιο από τους μοναχούς, χωρίς η ελληνική αποστολή να προσεγγίσει τον Ναό της Αναστάσεως.
